Over beren en accepteren

Ieder jaar vindt op 19 april De Landelijke Dag tegen Pesten plaats. Er worden door het hele land activiteiten georganiseerd om meer aandacht te vragen voor het stoppen van pesten.

Criteria

Op 19 maart stemde de tweede kamer in met het wetsvoorstel van staatssecretaris Sander Dekker (Onderwijs) dat stelt dat scholen wettelijk verplicht worden om pesten tegen te gaan. Veel scholen hebben een ‘ik doe maar wat’ –aanpak als het om pesten gaat en de wet moet ervoor zorgen dat er in de toekomst bewezen effectieve methodes gebruikt gaan worden. Het Nederlands Jeugd instituut gaat hier criteria voor opstellen die scholen gaan gebruiken voor het creëren van een sociaal veilige omgeving.

Krieeteerieejaa, lieve mensen.

Natúúrlijk stelt het scholen terecht verantwoordelijk om anti –pestprogramma’s te realiseren die als doel hebben leven en leren binnen schoolmuren voor iedereen fijn en veilig te houden. Dit is zeker nodig, want er zijn nog steeds scholen die er helemaal niets aan doen. Toch kan ik het niet helpen dat ik tijdens dit schrijven terugdenk aan mijn tijd voor de klas. Wat zou ik er als docent van mee hebben gekregen dat we ons als school meer bezig gaan houden met het tegengaan van pesten?

Themaweken. Geen twijfel mogelijk. Met roosterwijzingen als gevolg.

Of wat dacht je van projectgroepen?

Voor je het weet zit je op vrijdagmiddag met collega Henk in een ‘denktank’. Te voldoen aan de criteria.

Benadering van het probleem

Zoals met trappen die van boven naar beneden schoongeveegd worden, delft één groep vaak het onderspit in zo’n situatie: de mensen die het moeten gaan doen. En die mensen zetten op hun beurt regelmatig hun hakken in het zand. Niet omdat ze vinden dat het niet zinvol is, maar ze voelen zich niet betrokken en daarmee ook niet verantwoordelijk. Misschien ligt dat aan ‘hoe dingen nu eenmaal werken’, maar misschien zit het ook in de benadering van pesten als ‘probleem’ in het algemeen.

In het boekje Omdenken van  Berthold Gunster, wordt dit mooi verwoord: “Over de vraag of problemen bestaan. Het woord probleem zelf suggereert namelijk dat het om een ding gaat. Een denkfout.

Een probleem is voor ons zoiets als een beer in je huiskamer. Beer weg, probleem weg. Simpel. De werkelijkheid is (helaas) complexer. Een probleem bestaat altijd uit twee dingen. Als je iets als een probleem ervaart, komt dat doordat je ten eerste een idee of wens hebt over hoe de werkelijkheid zou moeten zijn en ten tweede een waarneming van de werkelijkheid die daar niet mee overeenstemt. De beer lijkt het probleem, maar bij nauwkeuriger bestudering bestaat het werkelijke probleem uit twee factoren: de wens in leven te blijven én de aanwezigheid van de beer”.

Het probleem van pesten bestaat dus niet alleen uit het pestgedrag, maar vooral ook uit de wens om geaccepteerd te worden. Het tegengaan van pesten is dus maar een onderdeel van. Even heel simpel: zeggen dat het niet oké is, is niet genoeg. We zouden ons veel meer moeten focussen op acceptatie. En daarvoor hoeven we het woord ‘pesten’ niet eens altijd in de mond te nemen.

Acceptatie

Onlangs promoveerde psychologe Yvonne van den Berg aan de Radboud universiteit in Nijmegen met haar onderzoek over pesten. Haar onderzoek wijst uit dat pesten minder wordt wanneer kinderen elkaar kennen. Tijdens het experiment werden kinderen die elkaar niet aardig vonden, drie maanden lang naast elkaar in de klas gezet. Na afloop bleek dat de kinderen elkaar vriendelijker benaderden. ‘Nabijheid verbroedert’, zegt van den Berg in de Volkskrant.  (lees hier het hele artikel: http://www.volkskrant.nl/dossier-onderwijs/pesten-wordt-minder-als-leerlingen-elkaar-kennen~a3947896/)

Nog een mooi voorbeeld van een experiment rondom acceptatie is wat Channel Five deed in 2009. Een week lang lieten zij het nieuws presenteren door iemand met brandwonden in zijn gezicht om zo het publieke debat over vooroordelen aan te moedigen. Een mooi initiatief dat ook aantoont dat niet alleen scholen, maar ook de media een grote rol spelen als het gaat om het bevorderen van acceptatie. (Lees hier meer over het experiment van Channel Five: http://www.nrcnext.nl/blog/2009/11/19/64-procent-zapt-weg-als-de-nieuwslezer-verminkt-is/#more-18606)

Verantwoordelijkheid

De verantwoordelijkheid voor een maatschappij waarin iedereen zich geaccepteerd voelt, ligt in principe bij ons allemaal, maar dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Anti –pestprogramma’s van scholen die moeten voldoen aan criteria kunnen ineens een heel ander doel krijgen. De criteria worden dan een doel op zich en dat haalt de passie en de betrokkenheid van docenten weg.

Wat Channel Five deed was misschien een experiment, maar laat ook zien hoe vanzelfsprekend het eigenlijk is dat er mensen zonder verminking op tv verschijnen.

Uiteindelijk komt het allemaal neer op het grote ‘omzien naar elkaar’. Wij in plaats van ik. Daar is nog een hoop te doen. Het is niet voor niks dat ‘ik’ in het rijtje meest gebruikte woorden uit de Nederlandse taal staat. Werk aan de winkel dus. Lees hier meer over wat Leef doet om dit te realiseren:  https://www.leefmd.nl/

 

Deel dit bericht via: