Van burendag naar beweging

Op 26 september deden zo’n 5000 buurten mee aan Burendag, een jaarlijks terugkerend initiatief van Douwe Egberts en het Oranjefonds om buurten socialer en leuker te maken. Buurten verzinnen een Burendagactiviteit, nodigen andere buurtbewoners uit en zo ontstaan er veel mooie initiatieven: van gezellig samen koffiedrinken of eten tot aan het schoonmaken van de buurt.

Burendag zorgt jaarlijks in het laatste weekend van september voor een beetje meer participatie en een beetje meer betrokkenheid in buurten door heel Nederland. Dit jaar doen ze dat zelfs voor de 10e keer. Hoewel zo’n dag aan elkaar hangt van commerciële belangen, zet het wel mensen in beweging en nog belangrijker: het brengt mensen samen. Het doel heiligt dus de middelen en zolang we van middelen geen doelen maken, zitten we nog op het juiste pad.

Het hogere doel is niets meer of minder dan het zorgen voor elkaar. Als goede buur, verre vriend of vrolijke vrijwilliger. Voor sommigen vanzelfsprekend, voor anderen iets dat moet worden aangeleerd of ingepland. Wat de aanleiding ook is en wat uiteindelijk ook de resultaten zijn van mooie initiatieven, ze hebben allemaal iets essentieels gemeen: het gevoel van iets kunnen betekenen. Niets dat meer voldoening geeft dan je handen uit de mouwen steken voor iemand die dat zelf niet kan of zelf nog niet precies weet hoe. Bij dat laatste spreken we over mensen helpen uitvinden wat ze wél kunnen. Thea en Bibi noemen dat ‘iemand terugzetten in zijn/haar eigen kracht.’ Mooi hè?

‘Op het meest algemene niveau moet zorg worden begrepen als een soort activiteit die alles omvat wat wij doen om onze wereld te handhaven, te continueren en te herstellen, zodat we er zo goed mogelijk in kunnen leven. Die wereld omvat ook onze lichamen, onszelf en onze omgeving, wat we allemaal proberen samen te weven tot een complex, het leven ondersteunend web.’ (Tronto, 1993)

Vier fasen van Tronto

Joan Tronto beschrijft in haar boek Moral boundaries: A Political Argument for en Ethic of Care (1993) vier fasen van zorg:

  • Caring about: betrokkenheid; signaleren dat iemand zorg nodig heeft
  • Caring for: verantwoordelijkheid; de zorg op zich nemen
  • Care giving: uitvoeren; de praktische zorg verlenen
  • Care receiving: ontvangen; de zorgontvanger geeft aan welke zorg er nodig is

Tronto gaat uit van een gezamenlijk belang. Dat betekent dat het niet ophoudt bij een individu die nadenkt over hoe hij/zij zelf een goed leven kan leiden, maar dat ‘wij’ zorg dragen voor het gezamenlijke belang van de gemeenschap. Inmiddels hebben we de eerste vrijwilligers gekoppeld aan inwoners met een financiële hulpvraag van gemeente Stichtse Vecht (Budget Maatjesproject). Het gezamenlijke belang rijkt echter verder dan één gemeente. Er is landelijk behoefte aan initiatieven zoals deze die participatie stimuleren en een gezamenlijk verantwoordelijkheidsgevoel creëren. We hopen het maatjesproject dan ook dusdanig uit te rollen dat ook andere gemeenten hier op den duur mee aan de slag kunnen.

Call to action

Tot die tijd, kunnen we eens nadenken over wat zorg volgens Joan Tronto is. Als het ‘een soort activiteit’ is, dan zit daar ook ergens een call to action. Of dat nu direct afkomstig is van iemand met een hulpvraag of voorkomt uit het feit dat we (jij en ik) signaleren dat er dingen zijn die anders moeten, maakt dan niet zoveel uit. Het uitgangspunt is te streven naar een leefomgeving waar we allemaal zo prettig mogelijk in kunnen leven. Soms is een kopje koffie bij je eenzame buurman wat er nodig is en soms moeten we groter denken en meer doen om die leefomgeving ‘te handhaven, te continueren en te herstellen.’

 

 

Deel dit bericht via: