16 Sep 2022

Directe resultaten en blijvende gedragsverandering

Als pedagogisch hulpverlener en systeemtherapeut haalde Buket Ulutas veel voldoening uit haar werk, maar toch miste ze het praktische werken. Het soort hulp dat concrete resultaten biedt. Daarom besloot ze om haar jarenlange ervaring mee te nemen naar LEEF. “Hier kan ik echt doorpakken. Dat je een aanvraag bij de gemeente regelt en enkele dagen later ziet dat iemand 250 euro heeft ontvangen, of vanaf nu bijzondere bijstand krijgt. Dat soort concrete vooruitgang zie je niet altijd als hulpverlener.”.

Naast haar baan als pedagoog bij een wijkteam voor jongeren tot 21 jaar, komt Buket sinds enkele maanden als financieel-maatschappelijk werker thuis bij de klanten van LEEF. Om mensen bij te staan die eventjes, of al wat langer, de grip kwijt zijn in de financiële wereld. Meestal helpt ze door voldoende orde op zaken te stellen om mensen in aanmerking te laten komen voor bijvoorbeeld schuldsanering, kwijtschelding, of andere voorzieningen. “Vaak moet je eerst inzicht in de situatie krijgen voordat zo’n traject op gang kan komen. Als iemand al maandenlang zijn post niet meer durft open te maken, kan dat even duren. Soms spring ik eventjes bij om een concreet probleem op te lossen. Maar er zijn ook complexere hulpvragen waarvoor ik langere tijd bij iemand betrokken blijf.”

Vele levens
Buket werkt al sinds haar negentiende in de hulpverlening, maar het werk blijft haar nog steeds verbazen. “Mensen stellen zich kwetsbaar op. Ze durven toe te geven dat ze hulp nodig hebben, waar vaak veel schaamte omheen hangt. En dan laten ze me ook nog thuis meekijken naar hun persoonlijke financiën, hun levens en gedrag. Daar is veel vertrouwen voor nodig.”. Ook na vijftien jaar ervaring als hulpverlener, vindt ze het eerste gesprek met een nieuwe klant altijd weer wonderbaarlijk. “Zodra dat vertrouwen er is, krijg je vaak een beeld van de persoonlijke verhalen. De diversiteit van al die levens is enorm. Je kunt mensen treffen die hoog opgeleid en heel taalvaardig zijn, maar toch de grip verliezen. Omdat ze eenzaam zijn of allerlei vormen van tegenslag hebben gehad. Je kunt nooit van tevoren weten wat er achter de hulpvraag schuilt. Elke keer als ik vooraf een beeld vorm of vooroordelen krijg, blijk ik ernaast te zitten zodra ik het werkelijke verhaal te horen krijg.”.

Diepere oorzaken
In die levensverhalen vind je, zoals Buket het noemt: ‘de vraag achter de vraag’. Achter een hulpvraag, zeker op financieel vlak, merkt ze dat er bijna altijd diepere oorzaken meespelen. Zoals eenzaamheid of depressie, gezondheidsklachten, of problemen met relaties of familie. Dat je daarmee iemand concreet noemt ze motiverend, maar vaak ook confronterend. “Soms vind ik het lastig dat ik mensen weer uit het oog verlies zodra de hulpvraag is opgelost. Maar die hulpvraag is alleen het stukje dat mensen kunnen laten zien. Er zit altijd meer achter. En daar kan ik niet altijd bij helpen. Hooguit door te luisteren en mensen het gevoel te geven dat ze er mogen zijn. Ondanks hun kwetsbaarheden of andere culturen. Ik ben een betere hulpverlener als ik me opstel als een buurvrouw of vriendin. Dat probeer ik altijd in mijn achterhoofd te houden: zie iemand niet als ‘een client’, maar als een mens dat ook mijn broertje of moeder had kunnen zijn.”.

Systeemtherapie
Met Buket als nieuwe collega kan LEEF betere hulp bieden, die meer gericht is de complexe oorzaken die achter een financiële hulpvraag. Niet alleen door gezinnen te steunen met haar pedagogische aanpak, maar ook door haar kennis en ervaring van systeemtherapie. Deze benadering ziet de mens niet als individu, maar gaat uit van de persoon als onderdeel van een sociaal systeem. De focus ligt op de connecties met anderen en de rollen die iemand speelt als vader, zoon, buurman, vriend, collega, enzovoorts. “Dat systeem kun je mobiliseren en versterken, zodat mensen zich sterker verbonden voelen op een manier die bij hen past. De een wil bijvoorbeeld graag heel open zijn naar iedereen; een ander juist alleen met één vertrouwd familielid.”.

“Systeemtherapie blijkt vaak ook heel waardevol om iemand zichzelf te laten begrijpen. Hoe ben je gevormd door je achtergrond, je sociale relaties; door de leuke en minder leuke ervaringen? Dat verklaart vaak waarom iemand zo perfectionistisch, gereserveerd, of juist zo impulsief is. Door dat systeem zichtbaar te maken en te betrekken, kun je vaak een eerste stap zetten naar blijvende gedragsverandering. En gedrag, dat heeft natuurlijk álles te maken met geldproblemen en financiële zelfstandigheid.”.

Deel dit bericht via: